14 აპრილს დედა ენის დღე აღინიშნება

საზოგადოება

14.04.2025

14 აპრილს საქართველოში ქართული ენის დაცვის, დედაენის დღე აღინიშნება. ეს დღე 1978 წლის მოვლენების აღსანიშნავად 1990 წლიდან დაწესდა. 1978 წლის 14 აპრილს, საქართველოს მოსახლეობამ მასობრივი გამოსვლა მოაწყო და წინ აღუდგა საბჭოთა კავშირის გადაწყვეტილებას – საქართველოში ქართული ენის, როგორც სახელმწიფო ენის გაუქმების შესახებ.

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან რუსთაველისკენ 15 000-მდე ადამიანი დაიძრა. საბოლოოდ, დედაქალაქის მთავარ გამზირზე თითქმის 100 000 მოქალაქე შეიკრიბა და პირველად, საბჭოთა კავშირის ისტორიაში, კომუნისტურმა რეჟიმმა უკან დაიხია. 14 აპრილი დედაენის დღედ გამოცხადდა, ამ თარიღთან დაკავშირებით, დედაენის ძეგლთან, ტრადიციულად, ყოველ წელს, სხვადასხვა ღონისძიება ეწყობა.

ქართული ენა საქართველოს სახელმწიფო ენაა. ამ ენაზე 5 მილიონზე მეტი ადამიანი ლაპარაკობს.

დღეს ქართული ენის დღეა. ეს დღე 1990 წელს დაწესდა, 1978 წლის 14 აპრილის პატივსაცემად, როდესაც ქართველმა ხალხმა შეძლო მშობლიური ენის, როგორც სახელმწიფო ენის სტატუსის დაცვა.

საპროტესტო აქციების სიმბოლო იყო სახელმძღვანელო „დედა ენა“ – ქართული ძირითადი საკითხავი წიგნი ბავშვებისთვის, რომელიც 1865 წელს იაკობ გოგებაშვილმა დაწერა და გამოსცა. თანამედროვე ქართულ საგანმანათლებლო სისტემაში „დედა ენა“ კვლავ საფუძვლად უდევს ძირითადი ანბანისა და საკითხავი სახელმძღვანელოს.

2013 წელს „დედა ენა“ შეიტანეს საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში. თანამედროვე ქართულ ენაში 17 დიალექტია.

უძველესი დროიდან ქართული ენა იყო ამიერკავკასიის ადგილობრივი მოსახლეობის ენა: აღმოსავლეთით – იბერიისა, ხოლო დასავლეთით – კოლხეთის (კოლხური).

ქართულმა ენამ შეინარჩუნა უწყვეტი წერილობითი და ლიტერატურული ტრადიცია, რომელიც წარმოიშვა ქრისტიანობის მიღების შემდეგ (ახ. წ. IV ს.).

ქართულში 5 ხმოვანი და 28 თანხმოვანი ბგერაა. თანამედროვე ქართული ანბანი 33 ასოსგან შედგება, რომელიც არაუგვიანეს V საუკუნისა შეიქმნა.

2016 წელს იუნესკომ ქართული ანბანის სამი სახეობა არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანა

თეგები: 14 აპრილი / დედა ენის დღე /

Հեղինակ:

Tv9news

Երկ.

Երեք.

Չոր.

Հինգ.

Ուրբ.

Շաբ.

Կիր.