შორეთის ტაძრის რეაბილიტაცია ამ დრომდე არ დაწყებულა. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო, სამონასტრო კომპლექსის აღდგენითი სამუშაოების დაწყებას, ივნისის თვეში აპირებდა. სააგენტოში ამბობენ, რომ თბილისში მომხდარი სტიქიის გამო, ამ ეტაპზე, მათი ბიუჯეტის კორექტირება მიმდინარეობს. ამიტომ, ძეგლის რეაბილიტაციის დაწყების თარიღი შეიცვალა. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნულ სააგენტოში ვერ აკონკრეტებენ, როდის დაიწყება აღდგენითი სამუშაოები. თუმცა, რეაბილიტაცია კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და გადარჩენის 2015 წლის პროგრამის ფარგლებში აუცილებლად განხორციელდება და 3 წლის განმავლობაში გაგრძელდება. შორეთის ტაძრის საპროექტო–სარეაბილიტაციო დოკუმენტაცია, უკვე მზად არის. მძიმე მდგომარეობაში მყოფი ძეგლისთვის, პირვანდელი სახის დაუბრუნება იგეგმება. შორეთის სამონასტრო კომპლექსი ასპინძის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. მისი აგების კონკრეტული თარიღი ცნობილი არ არის. ისტორიკოსების თქმით, ძეგლის მშენებლობა წინარე ქრისტიანული ხანიდან იწყება. მათი ნაწილი მიიჩნევს, რომ კომპლექსი მეოთხე საუკუნეშია  აგებული,  თუმცა არქეოლოგიური დათვალიერების შედეგად, ტერიტორიაზე,  როგორც მეოთხე,  ასევევ  მერვე, მეცხრე,  მეთორმეტე  და მეთოთხმეტე საუკუნის მშენებლობის კვალია აღმოჩენილი.

საქართველო მართლმადიდებლურ ტაძრებში, სამგლოვიარო ზარები დაირეკა. თბილისში მომხდარ სტიქიურ უბედურებასთან დაკავშირებით, საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ს ლოცვა–კურთხევით,  სასულიერო პირებმა, ტრაგედიის შედეგად გარდაცვლილთა პანაშვიდი, შემდეგ კი სამშვიდობო პარაკლისი გადაიხადეს. ღვთისმსახურება ახალციხის მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ეკლესიაში ტაძრის მღვდელმსახურმა აღასრულა. მამა ნიკოლოზმა ქადაგებისას აღნიშნა, რომ  განსაცდელი თითოეულ ადამიანზე მოვიდა, ამიტომ უფალს მიტევება უნდა ვსთხოვოთ.

     საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქის უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ს ლოცვა–კურთხევით, ხვალ, 15 ივნისს, 12:00 საათზე ყველა მოქმედ ტაძარში სამგლოვიარო ზარები დაირეკება. თბილისში მომხდარ სტიქიურ უბედურებასთან დაკავშირებით, სასულიერო პირები ტრაგედიის შედეგად გარდაცვლილთა პანაშვიდს და შემდგომ სამშვიდობო პარაკლისს გადაიხდიან. უწმიდესი პანაშვიდს სიონის საკათედრო ტაძარში შეასრულებს. შეგახსენებთ, რომ 13 ივნისს, უხვი ნალექის გამო, გვიან ღამით, მდინარე ვერე ადიდდა. არიან გარდაცვლილებიც.  ამ დრომდე უცნობია  დაკარგული მოქალაქეების რაოდენობა. თბილისის საავადმყოფოებში რეგისტრირებულია 40–მდე  დაშავებული ადამიანი. ათობით ოჯახი კი უსახლკაროდაა დარჩენილი. ზოოპარკის დატბორვის გამო, თბილისის ქუჩებში ამ დრომდე ეძებენ ზოოპარკიდან გაქცეულ  ცხოველებს. თბილისის ქუჩებში შეზღუდულია მოძრაობა.

თბილისის ზოოპარკი თავის დროზე კომუნისტების მიერ ეკლესია-მონასტრების გადამდნარი ზარების ხარჯზე დაარსდა, ამიტომ ეს ზოოპარკი ვერ გაიხარებს, – ამის შესახებ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ დღეს, საკვირაო ქადაგებისას განაცხადა. პატრიარქის თქმით, ზოოპარკი სხვა ადგილზე უნდა იყოს გადატანილი. “მოხდა საშინელი ტრაგედია საქართველოში. ღვარცოფის, ნიაღვრის და წვიმის შედეგად დაიღუპა ხალხი. განადგურდა ზოოპარკი. ცხოველები თავისი ადგილებიდან გადმოვიდნენ და ადამიანებისთვის საშიში გახდნენ. თქვენ ალბათ არც გახსოვთ, რომ რამდენიმე წლის წინ იყო მცირე ინფორმაცია ზოოპარკის შესახებ. როცა კომუნისტები საქართველოში შემოვიდნენ და ქრისტიანების და სამღვდელოების დევნა, ასევე ეკლესია-მონასტრების ნგრევა დაიწყებს, დაიწერა ბრძანება, რომ მონასტრებიდან და ტაძრებიდან ჩამოეყარათ ზარები, გადაედნოთ და ამ ფულით, რასაც მოიპოვებდნენ, ზოოპარკი დაარსებულიყო. ასე რომ, ზოოპარკი დაარსდა ტაძრებისა და მონასტრების ზარების ფასად, ამიტომ ეს ზოოპარკი ვერ გაიხარებს. ზოოპარკი უნდა გაუქმდეს და სხვაგან ახალი ზოოპარკი დაარსდეს, რადგან ეს ზოოპარკი ცოდვაზეა დაარსებული. ბევრს ეს არ ახსოვს და ინფორმაცია ამის შესახებ ჩვენს პრესაში არსებობდა. ცოდვა დაუსჯელი არ რჩება. ვწუხვართ, რომ ქართველი ადამიანი იმდენად დაეცა, რომ საეკლესიო ზარების ხარჯზე და მათ განადგურებაზე ზოოპარკი დააარსეს. აი, ამის შედეგი. დაიღუპნენ ადამიანები და განადგურდნენ ცხოველები”, – ბრძანა ილია მეორემ საკვირაო ქადაგებისას. საკვირაო წირვა-ლოცვის დასრულების შემდეგ უწმინდესი სამებიდან სტიქიის ადგილას გაემართა. როგორც მან განაცხადა,  გარდაცვლილი ადამიანებისთვის  პარაკლისი შესრულდება და მათ სახელზე  სანთლები დაინთება. წყარო: http://www.interpressnews.ge/ge/sazogadoeba/334446-ilia-meore-es-zooparki-daarsda-tadzrebisa-da-monastrebis-zarebis-fasad-amitom-am-adgilze-ver-gaikharebs.html

ახალციხის მუნიციპალიტეტს კიდევ ერთი მართლმადიდებლური ეკლესია შეემატება. სოფელ წინუბანში ღირსი მამის გაბრიელ აღმსარებლისა და სალოსის სახელობის ტაძარს საფუძველი ჩაეყარა.  საძირკველი ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა თეოდორემ აკურთხა. ეკლესიის წინამძღვარი მამა ნიკოლოზ აბრამაშვილი იქნება. მისი თქმით, ტაძარი მოსახლეობის მხარდაჭერითა და შემოწირულობებით შენდება.

ვალის სამრევლო სკოლამ შემაჯამებელი ღონისძიება გამართა. მოსწავლეებმა კულტურის სახლში ხალხური სიმღერები, ლექსები და ცეკვები შეასრულეს, ღონისძიების თემა ქართული ტრადიციები იყო.

მართლმადიდებელმა მორწმუნეებმა დღეს, 8 ივნისს პეტრე-პავლობის მარხვა დაიწყეს, რომელიც ოთხ დიდმარხვას შორის ერთ-ერთია. იგი სულთმოფენობის შემდეგ ერთ კვირაში იწყება და ტრადიციულად, 12 ივლისს, პეტრე-პავლობის დღესასწაულზე სრულდება. წელს მარხვა ხუთი კვირის განმავლობაში გაგრძელდება. პეტრე-პავლობის მარხვა შედარებით მსუბუქია. რადგან იგი ოთხშაბათისა და პარასკევის გარდა, სხვა დღეებში  თევზით ხსნილია.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია პირველ ივნისს მოციქულთა სწორის, წმინდა ნინოს საქართველოში შემოსვლას აღნიშნავს. ამ დღესთან დაკავშირებით  ყველა მოქმედ ტაძარში  საზეიმო წირვა-ლოცვა შესრულდა. ახალციხის მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ეკლესიაში სადღესასწაულო ლიტურგია ტაძრის მღვდელმსახურმა მამა ნიკოლოზმა აღასრულა და მრევლს ნინოობის შესახებ უქადაგა.

მართლმადიდებელი სამყარო დღეს სულთმოფენობის დღესასწაულს აღნიშნავს. ამასთან დაკავშირებით ტაძრებში სადღესასწაულო ღვთისმსახურება აღევლინება. სადღესასწაულო ღვთისმსახურება აღევლინა ახალციხეში ყველა მოქმედ ტაძარში. ამ დღეს მორწმუნეები ტაძარებში ყვავილებითა და სანთლებით მიდიან. წირვის დასრულების შემდეგ კი, მუხლდრეკის სპეციალური ლოცვა სრულდება, რომლის დროსაც მლოცველებზე სულიწმინდის მადლი გადადის. სულთმოფენობის დღესასწაული უფლის ბრწყინვალე აღდგომიდან 50-ე დღეს აღინიშნება. სახარების მიხედვით, ამ დღეს უფლის მოციქულებზე სულიწმინდა ცეცხლის ენების სახით გადმოვიდა და ყოველი მათგანი სულიწმინდით აღივსო. მოციქულებმა მანამდე მათთვის უცნობ ენებზე დაიწყეს საუბარი. მათ შემყურე იერუსალიმში მცხოვრებ მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხის ადამიანებს უკვირდათ, რომ ისინი მათთვის გასაგებ ენებზე საუბრობდნენ.

სომხურმა სამოციქულო მართლმადიდებელმა ეკლესიამ სულთმოფენობის დღესასწაული აღნიშნა. ბიბლიის მიხედვით, უფალმა აღდგომის მე-40 დღეს ზეცაში ამაღლების დროს თავის მოწაფეები უთხრა, რომ  დაპირებულ ძალას დალოდებოდნენ, რომლის მეშვეობითაც ისინი უფლის მოციქულები გახდებოდნენ და ქრისტიანობას მთელ მსოფლიოში იქადაგებდნენ. 50–ე დღეს იერუსალიმში მოულოდნელად  უცნაური ქარი ამოვარდა, ციდან  ღვთაებრივი ცეცხლი გადმოვიდა და მოწაფეებს თავზე ცეცხლის ენების სახით დაადგა. მოციქულებმა, საოცარი ძალით, სხვადასხვა ენაზე  ქადაგება დაიწყეს.

ადიგენის საავადმყოფოში მოსახლეობას უფასო სამედიცინო გამოკვლევები ჩაუტარდა. მას  ორგანიზება ახალციხისა და ტაო–კლარჯეთის მიტროპოლიტმა თეოდორემ და საქართველოს მუფტმა ბეგლარ ქამაშიძემ გაუწიეს.   საქველმოქმედო აქციისთვის საპატრიარქოს წმინდა იოაკიმესა და ანას სახელობის სამედიცინო ცენტრის  მედიკოსები მიიწვიეს. ექიმებმა  მუნიციპალიტეტის მაცხოვრებლებს, გამოკვლევები სხვადასხვა დაავადებაზე ჩაუტარეს და შესაბამისი დანიშნულებაც მისცეს. აქციით დაბა ადიგენის 200–მდე მკვიდრმა ისარგებლა.

მართლმადიდებელი ეკლესია დღეს წმინდა ნიკოლოზის წმინდა ნაწილების ამოყვანების დღეს აღნიშნავს. წმინდა ნიკოლოზ სასწაულმოქმედი მცირე აზიაში, ლუკიის მხარის ქალაქ პათარაში, 257 წელს მდიდარ და ღვთისმოშიშ ოჯახში დაიბადა. სასწაულმოქმედების უნარი წმინდა ნიკოლოზმა შობიდანვე გამოამჟღავნა. ნათლობისას ჩვილი ნიკოლოზი ემბაზში დამოუკიდებლად რამდენიმე საათის განმავლობაში იდგა. დედის რძესაც ოთხშაბათობითა და პარასკევობით მხოლოდ საღამო ხანს იღებდა. წმინდა ნიკოლოზმა სიცოცხლეში უამრავი სასწაული აღავლინა და დღესაც აღევლინება ქალაქ ბარში, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაში დასვენებული მისი წმინდა ნაწილებიდან, რომელსაც მირონი სდის. მირონლუკიიდან იტალიის ქალაქ ბარში წმინდა ღვდელმთავრის წმინდა ნაწილების გადასვენება 1087 წელს მოხდა. წმინდა ნიკოლოზ სასწაულმოქმედი საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მფარველად მას შემდეგ ითვლება, რაც საქართველოს კათოლიკოს- პატრიარქმა მას ქართული ეკლესია შეავედრა. მართლმადიდებლები წმინდა მღვდელთმთავარს შეწევნისათვის ყოველგვარი გასაჭირის ჟამს მიმართავენ. ეკლესია წმინდა ნიკოლოზ სასწაულთმოქმედის ხსენებას წელიწადში ორჯერ აღნიშნავს. 19 დეკემბერს მისი გარდაცვალების დღე აღინიშნება. დღესვე მართლმადიდებელი ეკლესია მე-6 საუკუნეში მოღვაწე წმინდა შიო მღვიმელის მიცვალების დღეს აღნიშნავს.

საფარის გზის აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარე წელს დაიწყება– მსოფლიო ბანკის პროექტის ფარგლებში მონასტრამდე მისასვლელი გზის მონაკვეთისთვის 3 მილიონი დოლარია გამოყოფილი. გარდა ამისა, იგეგმება ტაძრის რეაბილიტაციაც. ტურისტებსა და მომლოცველებს საფარის სამონასტრო კომპლექსამდე მისვლა დღემდე ერთადერთი, მწყობრიდან გამოსული გზით უწევთ.

მართლმადიდებელმა სამყარომ მაცხოვრის ამაღლების დღესასწაული იზეიმა. ეკლესია მას აღდგომიდან მე-40 დღეს, მეექვსე კვირის ხუთშაბათს აღნიშნავს. სადღესასწაულო ლიტურგია ახალციხის მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ეკლესიაში მეუფე თეოდორემ, ტაძრის წინამძღვართან ერთად შეასრულა. ამაღლება უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი – მართლმადიდებელმა ეკლესიამ დღესასწაული აღნიშნა. ახალციხისა და ტაო–კლარჯეთის მიტროპოლიტმა საზეიმო წირვა–ლოცვა მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ტაძარში აღავლინა.

 ჩვილთა საყოველთაო 39-ე ნათლობა 22 მაისს, წმინდა მღვდელმთავარ ნიკოლოზისა და წმინდა შიო მღვიმელის ხსენების დღეს გაიმართება. სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ნათლული კიდევ 1 622 ჩვილი გახდება. მონათლულებს საჩუქრად ნათლობის მოწმობა და ჯვარი გადაეცემათ. ნათლობა სამების ტაძარში სადღესაწაულო წირვის შემდეგ, დღის მეორე ნახევარში დაიწყება. ნათლობის დასრულების შემდეგ, დაახლოებით 19:00 საათისთვის, ტაძარში პატრიარქი მიბრძანდება და ნათლულებს დალოცავს. დღეისთვის სრულიად საქართველოს კათოლიკოს- პატრიარქს 23 069 ნათლული ჰყავს. ისინი ჯვარდაწერილი წყვილების ოჯახში მესამე და მომდევნო შვილი არიან. 38-ე საყოველთაო ნათლობა 19 იანვარს გაიმართა. ჩვილთა პირველი საყოველთაო ნათლობა კი ყოვლადწმინდა სამების საპატრიარქო ტაძარში 2008 წლის 19 იანვარს შედგა. კათოლიკოს-პატრიარქის ინიციატივის მიზანი, ქვეყანაში დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესებაა. წყარო: http://www.interpressnews.ge/ge/sazogadoeba/330626-patriarqis-nathluli-kidev-1-622-bavshvi-gakhdeba.html?fb_action_ids=821177254639831&fb_action_types=og.shares

რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოს თავმჯდომარემ – ზაზა ვაშაყმაძემ საქართველოში არსებული რელიგიური ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან სამუშაო შეხვედრა გამართა. შეხვედრას საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსი, ახალციხისა და ტაო–კლარჯეთის მიტროპოლიტი თეოდორე (ჭუაძე) , სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო ( მუჯირი), სომეხთა სამოციქულო მართლმადიდებელი წმიდა ეკლესიის საქართველოს ეპარქიის ეპისკოპოსი – ვაზგენ მირზახანიანი, საქართველოს მუფტი – ბეგლარ ქამაშიძე , თბილისის დიდი სინაგოგის რაბინი – რახამინ მურდუხაშვილი, საქართველოს ევანგელურ-ლუთერული ეკლესიის ეპისკოპოსი – ჰანს იოჰან კიდერლენი, ლათინ კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრაციის მღვდელმსახური აკაკი (ჭელიძე), იეზიდთა სასულიერო კრების თავმჯდომარე – დიმიტრი ფირბარი დაესწრნენ. შეხვედრის მონაწილეებმა რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოსთან, რელიგიათა საბჭოს შექმნის საკითხი განიხილეს და  მის მიზნებზე, ამოცანებზე, მუშაობის წესსა და პრინციპებზე იმსჯელეს. შეხვედრის მონაწილები საბჭოს შექმნის იდეას დადებითად შეხვდნენ. მათ მიაჩნიათ, რომ ამ გზით რელიგიურ გაერთიანებებსა და  სახელმწიფოს შორის, ინტენსიური ურთიერთობა ჩამოყალიბდება. საბჭოს მომდევნო სამუშაო სხდომის გამართვა მიმდინარე წლის 28 მაისისთვის დაიგეგმა, სადაც რელიგიური ორგანიზაციის წარმომადგენლები საბჭოს მუშაობასთან დაკავშირებულ საკითხებზე  თავიანთ წინადადებებსა და მოსაზრებებს წარმოადგენენ.

        14 მაისი ქართველთა მეფის, თამარის ხსენების დღეა. საქართველოს ერთადერთი ქალი მეფე XII-XIII საუკუნეებში მოღვაწეობდა. იგი 12 წლის ასაკში ავიდა ტახტზე და 5 წელი მამასთან, გიორგი III-თან ერთად მართავდა ქვეყანას, შემდეგ კი დამოუკიდებლად შეძლო ძლიერი სახელმწიფოს შექმნა. ქართულმა ეკლესიამ თამარ მეფე წმიდანად შერაცხა. 14 მაისს მისი ხსენების დღე საქართველოს ავტოკეფალიის აღდგენიდან, 1917 წლიდან აღინიშნება.

საქართველოს კათოლიკოს–პატრიარქმა ახალციხისა და ტაო–კლარჯეთის ეპარქია დატოვა. ვიზიტის მესამე დღეს ილია მეორემ აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი მოილოცა და პარაკლისი შეასრულა. მეოთხე საუკუნის ტაძარში დღესვე აწყურის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი დააბრძანეს. სინოდის წევრებმა საზეიმო ლიტურგია აღასრულეს.

აწყურის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძრის აღდგენის  მიზნით მიმდინარე წელს სამუშაოები დაიწყება. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს ხელმძღვანელის ინფორმაციით, პირველ ეტაპზე არქეოლოგიური და გეოლოგიური სამუშაოები ჩატარდება. ნიკოლოზ ანთიძის თქმით, აღნიშნულის მეშვეობით სრულფასოვანი პროექტის შედგენა მოხდება. ტაძრი პირველად 2008 წელს  დაპროექტდა, თუმცა მისი საფუძვლიანი აღდგენისთვის პროექტი კორექტირებასა და უფრო მეტ კონკრეტიზაციას საჭიროებს. „არქეოლოგია მოგვცემს უფრო მეტ შესაძლებლობებს , რომ ზედმიწევნის ზუსტი და სწორი პროექტი შედგეს“ – აცხადებს ნიკოლოზ ანთიძე ნიკოლოზ ანთიძე ვარაუდობს, რომ ტაძრის რეაბილიტაციის სრულფასოვანი პროექტი და არქეოლოგიური სამუშაოების შედეგები ოქტომბრის თვეში გახდება ცნობილი.  სწორედ  ამის  შემდეგ გაირკვევა, ეკლესიის სრული აღდგენისთვის რა თანხაა საჭირო  და რამდენ ხანში დასრულდება მისი  რეაბილიტაცია. ნიკოლოზ ანთიძე თანხების მოძიებასთან დაკავშირებით, მსჯელობა ამ დრომდე მიმდინარეობს. ნიკოლოზ ანთიძის ვარაუდით, ტაძრის რეაბილიტაცია შესაძლოა მსოფლიო ბანკმა დააფინანსოს, ან შესაბამისი თანხები სახელმწიფოს სარეზერვო ფონდიდან გამოიყოს. პირველი ეტაპის სამუშაოებისთვის კი 200 000 ლარამდე თანხაა განსაზღვრული. ანთიძე ვარაუდობს, რომ არქეოლოგიური გათხრებისას მნიშვნელოვან ნივთებთან ერთად სამშენებლო მასალასაც ამოიღებენ, რომლის გამოყნებაც  რესტავრაციის დროს მოხდება.  „მთელი რიგი გეოლოგიური სამუშაოებია გასათვალისწინებელი, რომ მომავალში ტაძარმა საუკუნეებს გაუძლოს“ – აცახდებს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს ხელმძღვანელი.

აწყურის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი ახალციხეშია.